Artsen Radboud UMC bezorgd over nepvideo’s: ‘Mensen geloven vaak wat een arts zegt’

Artsen Radboud UMC bezorgd over nepvideo’s

Zorgverleners van het Radboud UMC worden steeds vaker gebruikt in deepfake-video’s, meldt het ziekenhuis. In de nepvideo’s prijzen artsen het gebruik van bepaalde medicijnen aan, terwijl ze er niets mee te maken hebben. De filmpjes, die met behulp van kunstmatige intelligentie zijn gemaakt, zijn bijna niet van echt te onderscheiden.

Het academisch ziekenhuis in Nijmegen noemt het een zorgelijke ontwikkeling. Volgens het Radboud UMC verschijnen er steeds vaker deepfake video’s waarin artsen te zien zijn. Het gaat vaak om mensen in een witte jas die reclame maken of iets zeggen wat niet klopt.

Er schuilt een groot risico in de nepvideo’s. “Artsen in het algemeen hebben een bepaalde autoriteit”, zegt een woordvoerder van het Radboud UMC tegen Omroep Gelderland. “Mensen geloven vaak wat een arts zegt.”

Stem en gezicht gebruikt

Ook van gynaecoloog Annemiek Nap dook onlangs zo’n deepfake video op. Op TikTok circuleerde een filmpje waarin Nap zogenaamd voedingssupplementen aanprees. Ze kreeg het te zien nadat een patiënt van het ziekenhuis de communicatieafdeling had getipt. De tipgever vroeg zich af of het normaal was dat artsen van het Radboud UMC reclame maken.

Nap zag meteen dat het filmpje niet klopte, niet alleen omdat het reclame was, maar ook omdat het totaal niet bij haar past. “Als arts probeer ik altijd goed op te letten hoe ik in de media overkom”, vertelt ze in het NOS Radio 1 Journaal. “Dus ik vind het heel vervelend dat dan je stem en je gezicht gebruikt worden voor iets wat je zelf helemaal niet kent en waar je ook niet achter staat.”

Wie goed keek, kon volgens Nap zien dat de video nep was. Beeld en geluid liepen niet gelijk. “Mijn mond bewoog niet synchroon met wat ik zei”, vertelt ze. Volgens Nap kunnen nepvideo’s die producten of medicijnen aanprijzen grote gevolgen hebben. “Patiënten worden daardoor verkeerd geïnformeerd en dat is iets wat ik natuurlijk absoluut niet wil.”

Kritisch kijken

Het ziekenhuis is een waarschuwingscampagne gestart om de invloed van deepfakes tegen te gaan. Doel is dat mensen kritisch kijken voordat ze iets geloven. Bewustwording is de eerste stap, aldus het Radboud UMC. “Dat hopen we met deze campagne te bereiken.”

Optreden tegen zulke filmpjes is moeilijk. Het ziekenhuis zocht naar opties, maar video’s zijn moeilijk te verwijderen van platforms. In het geval van Nap kwam het filmpje waarschijnlijk van een buitenlandse groep. “Dan is aangifte doen lastig”, zegt ze.

Toch heeft het ziekenhuis een meldpunt. “Mensen kunnen verdachte video’s melden, zeker als iets niet van onze eigen kanalen komt. Wij controleren dan of de twijfel terecht is.”